Waar begint duurzaamheid: bij milieudoelstellingen, systeemprestaties of investeringen die tientallen jaren meegaan? In automatisering begint het met prestaties die standhouden wanneer omstandigheden veranderen, de vraag verschuift, energiekosten stijgen en de dagelijkse operatie zich in de loop van de tijd ontwikkelt. 

Duurzaamheid is geen eenmalig resultaat, maar een langdurige operationele verantwoordelijkheid. 

Wereldwijde supply chain-leiders worden gevraagd om de doorvoer te verhogen, de uptime te maximaliseren, stijgende energiekosten het hoofd te bieden en uitdagingen op het gebied van personeel te managen. Tegelijkertijd moeten ze veerkrachtig blijven bij verstoringen: onderbrekingen in de toeleveringsketen, veranderende orderprofielen en een groeiende SKU-variatie. In deze omgeving zijn het de systemen die verder worden geoptimaliseerd dan dag één van de operatie en die blijven presteren wanneer omstandigheden veranderen. 

Bij Dematic zien we duurzaamheid en prestaties als onderdelen van hetzelfde gesprek. Wanneer automatiseringssystemen lasten intelligent beheren en binnen stabiele parameters opereren, profiteren operaties van een hogere uptime, een soepelere doorstroom en een beter voorspelbare productiviteit. 

Duurzame automatisering draait uiteindelijk om prestaties over de tijd. Milieuprestaties moeten dan ook gebaseerd zijn op meetbaar systeemgedrag en consistent worden beoordeeld, bijvoorbeeld via levenscyclusgerichte methoden, in plaats van op basis van afzonderlijke componenten. 

Te vaak wordt het succes van automatisering gemeten op het moment van inbedrijfstelling. Dit bevestigt wellicht dat een systeem op dat moment werkt, maar garandeert niet dat het systeem ook na 5, 10 of zelfs 30 jaar nog efficiënt blijft functioneren. Dat is echter een reële verwachting op veel klantenlocaties. 

Duurzame automatisering (Engels) mag niet worden afgemeten aan de prestaties op één enkel moment. Ze moet worden gemeten over de volledige levenscyclus van het systeem. Het systeem moet dan ook worden gemodelleerd en ontworpen voor gecontroleerde belastingen, evenwichtige systeemstromen en robuuste architecturen die onnodige belasting van componenten verminderen. Deze technische keuzes kunnen, afhankelijk van het operationeel profiel en de manier waarop het systeem wordt beheerd en onderhouden, de uptime rechtstreeks beïnvloeden, vermijdbare energievraag verminderen en de levensduur van assets verlengen. 

Zoals mijn collega Aida Victoria Garza, Senior Manager Systems Sustainability, het verwoordt: "Wanneer duurzaamheid op systeemniveau wordt ingebouwd, wordt het een meetbare prestatie-uitkomst in plaats van een initiatief." 

Energie-inefficiëntie wordt vaak beoordeeld op componentniveau, waarbij afzonderlijke componenten met elkaar worden vergeleken. Deze vergelijkingen kunnen nuttige inzichten bieden, maar geven ook een vertekend beeld, vanwege de eindeloze manieren waarop afzonderlijke componenten kunnen worden gecombineerd in een complexe automatiseringsoplossing. In een werkend systeem over de tijd is significante energie-inefficiëntie vaker terug te vinden in onevenwichtigheden binnen het systeem, op plaatsen waar technische correcties zowel operationele als ecologische winst kunnen opleveren, gemeten ten opzichte van de huidige systeemprestaties. Ontwerpen voor efficiëntie is daarom onlosmakelijk verbonden met ontwerpen voor betrouwbaarheid. 

Duurzaamheid behandelen als een technische discipline verbetert de kwaliteit van de beslissingen die teams kunnen nemen. 

Vanuit het perspectief van systemen en oplossingen biedt duurzaamheid een lens voor meer duidelijkheid en inzicht. Het geeft zowel aanbieders als gebruikers een datagedreven manier om materialen, energievraag en operationele prestaties te evalueren over de volledige levenscyclus van een automatiseringsoplossing. Dit creëert een win-winsituatie die zowel de directe prestaties als de bredere duurzaamheidsmetrieken verbetert. De milieu-impact wordt daardoor meetbaar, vergelijkbaar en uitvoerbaar. 

Levenscyclusanalyse (LCA) speelt een cruciale rol bij het begrijpen van de milieu-impact van een automatiseringsoplossing over de volledige systeemlevensduur: van de belichaamde koolstofimpact van materialen en productie, via installatie en gebruik, tot het einde van de levensduur. Op systeemniveau biedt LCA een consistente technische methodologie om verschillende oplossingstechnologieën te vergelijken op basis van dezelfde systeemgrenzen, aannames en kwaliteitsregels voor data, in plaats van te vertrouwen op geïsoleerde componentmetrieken of ongetoetste aannames. 

Toch is het opstellen van een LCA voor complexe systemen aanzienlijk gecompliceerder dan een directe vergelijking van twee afzonderlijke producten. Daarom werkt Dematic actief samen met internationale organisaties zoals VDMA (Engels) om productcategorieregels voor de sector te ontwikkelen die zijn afgestemd op ISO-normen. Zo zijn levenscyclus- en CO₂-voetafdrukresultaten transparant, vergelijkbaar en geloofwaardig. 

Deze zorgvuldigheid is van belang omdat ze aannames vervangt door bewijs: de basis voor verantwoorde beslissingen op zowel systeem- als milieuniveau. 

Duurzame automatisering gaat ook over de manier waarop systemen menselijk werk vormgeven. 

Automatisering die repetitieve of fysiek belastende taken overneemt, congestie vermindert en het geluidsniveau verlaagt, creëert veiligere en veerkrachtigere werkomgevingen. Werkprocessen die zijn geoptimaliseerd voor efficiëntie (Engels) verminderen handmatige interventies en verbeteren zowel de productiviteit als de veiligheid op de werkvloer. 

In goed ontworpen systemen zijn veiligheid en productiviteit geen concurrerende prioriteiten, maar hetzelfde resultaat vanuit verschillende invalshoeken. Ontwerpkeuzes die mensen beschermen, kunnen tegelijkertijd onnodige bewegingen, verspilling en energievraag verminderen, vooral wanneer ze worden beoordeeld ten opzichte van bestaande werkprocessen en over de tijd worden gemeten. 

Vanuit een levenscyclus- en circulariteitsperspectief hangt de beslissing tussen nieuwbouw en herinvestering in een bestaande operatie doorgaans af van de balans tussen drie factoren: tijd, kapitaal en de mate van verandering die de operatie kan absorberen. 

• Greenfield-automatisering biedt het voordeel van een schone lei: layouts, materialenstromen en nutsinfrastructuur kunnen worden afgestemd op een ideale toekomstige staat. Maar het vraagt doorgaans ook hogere initiële investeringen, langere doorlooptijden voor vergunningen en bouw, en een grotere blootstelling aan onzekerheid over de vraagontwikkeling gedurende die periode. Nieuwbouw is het meest aangewezen wanneer de bestaande locatie niet kan worden aangepast aan de vereiste doorvoer, vrije hoogte of processtromen, of wanneer de bedrijfsstrategie een fundamentele wijziging in het netwerkontwerp vereist. 
• Brownfield-automatisering betekent upgraden, uitbreiden of herbalanceren van wat al aanwezig is. Dit kan zorgen voor snellere capaciteitsverbetering en serviceverbetering, een strategisch gunstige locatie nabij arbeidskrachten en transportnetwerken behouden, en de ingebedde milieu-impact verminderen die gepaard gaat met het vervangen van infrastructuur die nog productief is. Brownfield-projecten vereisen echter een gedisciplineerde planning: vooral rond de integratie met bestaande besturingssystemen, ruimtebeperkingen en de volgorde van installatie om de uptime te beschermen. Voor veel operaties is de juiste weg een gefaseerde modernisering: beginnen met gerichte automatisering die knelpunten wegneemt, de densiteit verbetert of de doorstroom stabiliseert, en vervolgens modulair opschalen naarmate volumes en vereisten groeien. 

Het beste antwoord is zelden een geïsoleerde keuze tussen "nieuw" en "oud". Het gaat erom welke optie het laagste risico, de hoogste levenscycluswaarde en de flexibiliteit biedt om te blijven presteren wanneer omstandigheden veranderen. 

"Circulariteit gaat niet langer alleen over recycling aan het einde van de levensduur. Het gaat erom systemen aanpasbaar, productief en relevant te houden wanneer omstandigheden veranderen", aldus Garza. 

Bij Dematic wordt duurzaamheid gedreven door samenwerking. Door nauw samen te werken met onze klanten vanaf de vroegste ontwerpfasen (Engels), stemmen we systeemdoorvoer, energieprestaties, werkomstandigheden en toekomstige groeidoelstellingen af in één geïntegreerde oplossing. 

Die samenwerking gaat ruim verder dan de go-live. 

Via een doorlopend levenscycluspartnerschap blijven we de prestaties optimaliseren, de energievraag beheren en operationele risico's over de tijd verminderen. Duurzaamheid wordt zo een gedeeld pad naar sterkere, veerkrachtigere operaties. 

Duurzaamheid moet daarom een kernoverweging zijn bij investeringsbeslissingen rond automatisering en van bij het begin worden ingebouwd in de vereisten en de levenscyclusplanning. Het vooraf plannen van upgrades en de focus op levenscycluswaarde maken operaties klaar voor de toekomst. 

"Vanuit een levenscyclusperspectief gaat duurzaamheid over hoe systemen presteren doorheen ontwerp, gebruik, optimalisatie en levensduurverlenging", voegt Garza toe. "Wanneer automatisering op deze manier wordt ontworpen, beschermt het investeringen en levert het waarde op." 

In een volatiele, grondstofbeperkte zakelijke wereld kan duurzaamheid niet langer worden losgekoppeld van prestaties. Een duurzaam systeem is een intelligent ontworpen systeem dat decennialang betrouwbare, verantwoorde waarde levert.